Start 19 kwietnia

W poniedziałek, 19 kwietnia rozpoczął się nabór projektów do dziewiątej edycji gdańskiego Budżetu Obywatelskiego. Od tego dnia przez 4 tygodnie gdańszczanki i gdańszczanie mogą składać projekty, które zmienią nasze miasto. Tegoroczna pula to 20 830 669 zł. Szczegóły przedstawiono na konferencji prasowej, która odbyła się w piątek, 16 kwietnia w parku im. Św. Barbary w Gdańsku, miejscu, które powstało w ramach realizacji BO.
– Budżet Obywatelski to przykład na to, jak konsekwentnym działaniem lokalna społeczność już od dziewięciu edycji urządza przestrzeń blisko miejsca swojego zamieszkania. W najbliższy poniedziałek rusza nabór wniosków do Budżetu Obywatelskiego 2022. W sumie do dyspozycji mieszkanek i mieszkańców Gdańska, którzy mam nadzieję, że aktywnie wezmą udział zarówno w składaniu wniosków, jak i w głosowaniu będzie do dyspozycji prawie 21 milionów złotych. Coraz większej liczbie naszych mieszkanek i mieszkańców zależy na otoczeniu zielonym, stąd też kontynuujemy Zielony Budżet Obywatelski. Zachęcam wszystkich, jeśli tylko macie pomysł. jeśli czujecie, że chcecie coś zmienić – składajcie wnioski, dzwońcie, pytajcie, jak to należy zrobić – mówiła podczas konferencji inaugurującej projekt Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.
Kwota budżetu obywatelskiego na 2022 rok to suma kwoty podstawowej w wysokości 19 700 000 zł oraz środków, które nie zostały rozdysponowane Budżecie Obywatelskim 2021 w Gdańsku w wysokości 1 130 669 zł. Łączna kwota przeznaczona na projekty realizowane w 35 dzielnicach Gdańska to 16 536 969 zł (w tym Zielony Budżet Obywatelski 3 480 303 zł), na projekty ogólnomiejskie przeznaczono 4 293 700 zł (w tym Zielony Budżet Obywatelski 1 512 000 zł).
Wsparcie w składaniu wniosków
Wszystkie szczegóły dotyczące Budżetu Obywatelskiego, jak składać wnioski, jakie są kwoty ogólne i jakie są kwoty poszczególnych dzielnic, znajdują się na stronie gdańsk.pl w zakładce Budżet Obywatelski. Pracownicy poszczególnych wydziałów Urzędu Miejskiego w Gdańsku lub jednostek organizacyjnych pomogą wnioskującym oszacować koszt projektu, sprawdzić plany zagospodarowania przestrzennego czy własność terenu.
– Urzędnicy są gotowi pomóc wszystkim wnioskującym. Zależy nam na wsparciu mieszkańców, bo im lepiej od przygotowany projekt, im więcej szczegółów znamy na początku, tym łatwiej jest później zweryfikować zgłoszenie i jest większe prawdopodobieństwo, że projekt zostanie dopuszczony do głosowania. Od 19 kwietnia do 16 maja trwa składanie projektów, głosowanie na nie odbędzie się od 4 do 18 października. Czekamy na wszystkie pomysł, jesteśmy gotowi do pomocy i zapraszamy do kontaktu z nami – mówiła Sylwia Betlej, kierownik referatu Partycypacji Społecznej i Rad Dzielnic Urzędu Miejskiego w Gdańsku.
Działanie ponad podziałami
W piątkowej konferencji wzięli udział także Elżbieta Strzelczyk, radna klubu Prawo i Sprawiedliwość i Jan Perucki, radny klubu Koalicja Obywatelska oraz Maximilian Kieturakis przewodniczący zarządu dzielnicy Śródmieście i jeden z wnioskodawców projektów BO.
– Cieszę się, że jesteśmy tutaj dzisiaj wspólnie z przedstawicielami Rady Miasta zarówno z klubu Koalicji Obywatelskich i Prawa i Sprawiedliwości, a także z radnym dzielnicy Śródmieście związanym ze stowarzyszeniem Wszystko dla Gdańska. Budżet obywatelski to nie jest sprawa polityczna, to jest wspólne działanie ponad podziałami dla poprawienia jakości życia w najbliższej okolicy – mówiła podczas konferencji prezydent Gdańska.
Miejscy radni, którzy jednocześnie są przedstawicielami zespołu konsultacyjnego BO zachęcali mieszkanki i mieszkańców Gdańska do mobilizacji i składania projektów.
– Bardzo nam zależy, żeby mieszkańcy Gdańska składali jak najwięcej projektów. My zobowiązujemy się do działania, aby projekty w jak największej części mogły przejść do głosowania. Pamiętajcie państwo, że te pomysły, które macie na swoje najbliższe otoczenie, możecie zgłaszać jako projekty Budżetu Obywatelskiego. Jest wówczas szansa, aby je bardzo szybko zrealizować – mówiła Elżbieta Strzelczyk, radna Miasta Gdańska, przedstawicielka klubu Prawo i Sprawiedliwość.
– Wierzymy w inwencję twórczą naszych mieszkańców, którzy zaskakują nas co roku. Drugi raz z rzędu można też składać projekty z kategorii Zielonego Budżetu, co dla nas także jest priorytetem. Drodzy mieszkańcy, zgłaszajcie projekty od 19 kwietnia do 16 maja, do czego serdecznie Was zachęcamy – zachęcał Jan Perucki, radny Miasta Gdańska, przedstawiciel klubu Koalicja Obywatelska.
Spotkanie odbyło się w parku im. Św. Barbary w Gdańsku, miejscu, które powstało w ramach realizacji BO.
– Park św. Barbary całkowicie zmienił swoje oblicze dzięki budżetowi obywatelskiemu. W tym roku jeszcze powstaną tutaj grille, aby aktywnie spędzać czas na świeżym powietrzu. Środki z Budżetu Obywatelskiego mogą być wydawane jednak nie tylko na tereny zielone. Mamy tu szeroki zakres możliwości do wyboru i możemy decydować o projektach miękkich czy inwestycyjnych. Gorąco zachęcam do zgłaszania projektów, gdy czujemy potrzebę zmian swojego otoczenia. Na przykładzie parku św. Barbary świetnie widać efekty takich zmian – mówił Maximilian Kieturakis, przewodniczący zarządu dzielnicy Śródmieście i jeden z wnioskodawców projektów BO.
Zielone miasto – Zielony Budżet Obywatelski
Zielony Budżet Obywatelski pozostaje do dyspozycji mieszkańców. W czasie ewaluacji ostatniej edycji gdańszczanie bardzo pozytywnie ocenili wprowadzenie tego rodzaju projektów.
W tym roku można złożyć wnioski na ZBO w 5 zmienionych kategoriach:
nasadzenia i pielęgnacja roślinności na terenach zieleni miejskiej;
nowe przestrzenie zielone;
budowa ogrodów deszczowych;
renowacja i modernizacja zagospodarowania istniejących terenów zieleni;
działania ekologiczne.
W ubiegłym roku w głosowaniu wzięło udział 147 zielonych projektów, a 45 z nich będzie realizowanych w tym roku.
Ważne! Projekty zgłoszone w ramach Zielonego Budżetu Obywatelskiego mogą być umiejscowione tylko i wyłącznie na terenach stanowiących własność Miasta oraz terenach Skarbu Państwa, będących w trwałym zarządzie Prezydenta Miasta Gdańska.
Elektroniczne składanie projektów
W nowej edycji BO uszczegółowione zostały zasady dostarczenia wydrukowanego formularza wniosku oraz dotyczące ilości podpisów poparcia projektu. Zaproponowano zmiany, które wpłyną na sprawniejszą i szybszą weryfikację projektów oraz rozpatrywanie odwołań.
Projekt BO należy złożyć elektronicznie poprzez stronę internetową www.gdansk.pl. Następnie formularz wniosku wraz załącznikami trzeba wydrukować, zebrać podpisy poparcia mieszkańców Gdańska (wymagana liczba podpisów poparcia dla projektu dzielnicowego to wciąż 1 podpis, natomiast dla ogólnomiejskiego – 30 podpisów) i w przeciągu 7 dni dostarczyć wersję papierową do dowolnego Zespołu Obsługi Mieszkańców Urzędu Miejskiego w Gdańsku. Można też przesłać pocztą na adres urzędu bądź skorzystać z profilu zaufanego na platformie e-PUAP.
Można złożyć dowolną liczbę projektów dzielnicowych i ogólnomiejskich.
Harmonogram BO2022
19 kwietnia – 16 maja 2021 r. – zgłaszanie projektów
do 15 września 2021 r. – weryfikacja projektów
do 20 września 2021 r. – losowanie numerów projektów
4 – 18 października 2021 r. – głosowanie
do 25 października 2021 r. – ogłoszenie wyników głosowania
Więcej informacji o tegorocznych zasadach i zmianach w regulaminie dostępnych jest na stronie www.gdansk.pl/budzet-obywatelski
mat. prasowe

Koszt: 1 zł za tonę

Od poniedziałku, 19 kwietnia, mieszkańcy Gdańska mogą zamówić „czarne złoto” ogrodników, czyli kompost produkowany przez Zakład Utylizacyjny z odpadów BIO. Można zamówić zamówić tonę lub pół tony kompostu po promocyjnej cenie 1 zł za tonę. Już teraz można odebrać produkt samemu, lub zostanie dostarczony bezpłatnie w maju przez spółkę Gdańskie Usługi Komunalne.
W tym roku akcja przebiega w dwóch fazach: od 19 do 30 kwietnia zbierane są zamówienia poprzez stronę Czarne Złoto, od 10 maja następuję dowóz zamówionego towaru.
W ramach inicjatywy, z wykorzystaniem bezpłatnego transportu, mieszkańcy mogą zamówić minimalnie 500 kg a maksymalnie 1 tonę środka zarejestrowanego pod nazwą SK-8, przeznaczonego do nasadzeń roślinnych i trawników. Kompost dostarczony zostanie w workach typu big-bag i wysypany w uzgodnionym miejscu.
– W tym roku do akcji chcemy zaprosić aż 300 gospodarstw domowych – mówi Michał Dzioba, prezes Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku. – Obok wsparcia dla odradzającej się wiosną przyrody, akcja Czarne złoto ogrodników ma przede wszystkim charakter edukacyjny. Jasno pokazuje, że segregowanie odpadów ma sens i każdy z nas może czerpać z niego wymierne korzyści. Dzięki temu, że mieszkańcy coraz lepiej segregują odpady i oddzielają frakcję bio, którą my w ich imieniu w sposób przemysłowy kompostujemy otrzymujemy dobry produkt z recyklingu organicznego. Na tym polega siła idei gospodarki obiegu zamkniętego, na której skupiamy się w strategii rozwoju Zakładu Utylizacyjnego.
Od 19 do 30 kwietnia Zakład Utylizacyjny na stronie Czarne Złoto przyjmuje zamówienia na tzw. kompost. Aby zabezpieczyć bezpłatny dowóz kompostu do 300 gospodarstw domowych, na stronie istnieje dzienny limit przyjmowania zgłoszeń. Produkt będzie dostarczany od 10 maja pod adresy wskazane w zamówieniach.
Po kompost można również od 19 kwietnia przyjechać do Zakładu osobiście i korzystając z własnego transportu zakupić 1 tonę za symboliczną złotówkę.
Kompost może być stosowany do poprawy właściwości fizycznych i chemicznych wszystkich rodzajów gleb, m.in. w uprawie roślin ozdobnych i trawników, jako komponent dla upraw roślin doniczkowych czy balkonowo-tarasowych, a także w rekultywacji terenów zdegradowanych. Szczególnie polecany jest dla gleb o niskiej zawartości próchnicy. Kompost wyprodukowany przez Zakład Utylizacyjny posiada pozytywną opinię Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Kompost w Zakładzie Utylizacyjnym produkowany jest w hermetycznej kompostowni. Proces rozpoczyna się od przyjęcia odpadów w tzw. hali przyjęcia. To tu przygotowywany jest wsad, czyli odpowiednie skomponowanie materiałów do kompostowania. Drugim etapem jest dynamiczne kompostowanie, które trwa około 5 tygodni. Odbywa się ono w komorach intensywnego kompostowania, gdzie odpady biodegradowalne są wymieszane w odpowiednich proporcjach z materiałem strukturalnym (ścinki gałęzi, kora, itp.). Materiał po fazie kompostowania dynamicznego trafia do hali dojrzewania, gdzie dojrzewa przez 3 tygodnie. Po tym czasie produkt przesiewany jest na sicie gwiaździstym (średnica materiału poniżej 8 mm) i materiał jest gotowy do dystrybucji.
Uwaga! Produkt może zawierać śladowe ilości drobnego szkła i folii. Zalecane jest używanie rękawiczek ochronnych przy jego stosowaniu. Przy wykorzystaniu zgodnym z przeznaczeniem oraz instrukcją jest bezpieczny dla środowiska. Kompost spełnia wszystkie przewidziane prawem normy i wymogi jakościowe.
mat. prasowe

Nowa Warszawska

16 lutego planowane jest przekazanie wykonawcy terenu pod budowę linii tramwajowej Nowa Warszawska. Jeśli prace przebiegać będą zgodnie z planem, to zakończą się one w IV kwartale 2022 roku, a nowa linia tramwajowa uruchomiona zostanie wiosną 2023 roku. Koszt inwestycji wyniesie niecałe 60 mln złotych.
Tramwaj w ul. Nowej Warszawskiej jest jedną z najważniejszych inwestycji planowanych w południowej części Gdańska. Dzięki niej znacznie skróci się czas dojazdu z południowych dzielnic miasta do centrum. Trasa przebiegać będzie od pętli tramwajowej przy al. Pawła Adamowicza i włączać się będzie w al. Havla na wysokości istniejącego skrzyżowania z ul. Łódzką.
Plac budowy zostanie przekazany wykonawcy 16 lutego. W pierwszym etapie prac zaplanowano uporządkowanie terenu i przygotowanie zaplecza budowy. Obecnie zamawiane są materiały niezbędne do rozpoczęcia robót drogowych. Kontraktowani są także podwykonawcy. Trwa również opracowywanie projektu tymczasowej organizacji ruchu. Pierwsze prace drogowe prowadzone będą na skrzyżowaniu al. Havla z ul. Łódzką. O ile pozwolą na to warunki atmosferyczne, rozpoczęcie robót drogowych planowane jest na drugą połowę marca. O szczegółach informować będziemy w oddzielnym komunikacie.
Umowę na realizację zadania podpisano 3 lutego. Wykonawcą prac jest konsorcjum firm: Firma Budowlano-Drogowa MTM SA – Lider, Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe RAJBUD Sp. z o.o.– Partner. Zakres prac obejmuje budowę ok. 2 km odcinka linii tramwajowej. Na trasie powstaną 4 przystanki tramwajowe. Wzdłuż linii tramwajowej wykonany zostanie również chodnik oraz droga rowerowa, zagospodarowana zostanie zieleń, pojawią się elementy małej architektury. W ramach prac przebudowany zostanie także ok. 210 m odcinek ul. Piotrkowskiej, która oprócz nowej nawierzchni zyska chodnik i oświetlenie. Dodatkowo inwestycja przewiduje kompleksową przebudowę infrastruktury podziemnej, w ramach której powstanie m.in. nowa kanalizacja deszczowa i sieć wodociągowa. Przewidziano również przebudowę sieci ciepłowniczej, gazowej oraz teletechnicznej. Zakładany harmonogram inwestycji przewiduje zakończenie robót w listopadzie 2022 roku. Nowa linia tramwajowa uruchomiona zostanie w pierwszym kwartale 2023 roku.
Budowa Nowej Warszawskiej jest realizowana w ramach Gdańskiego Projektu Komunikacji Miejskiej – etap IV A (GPKM IVA), który jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko2014 – 2020. W ramach projektu zrealizowana została linia tramwajowa w al. Pawła Adamowicza. Projekt obejmuje również montaż nowych wiat przystankowych w 64 lokalizacjach, który jest na etapie realizacji, 84 sztuk tablic informacji pasażerskiej oraz zakup nowego dwukierunkowego wieloczłonowego taboru tramwajowego – 15 szt.
mat. prasowe

fot. mat. prasowe

Rowerowy maj powraca

Po ubiegłorocznej przerwie spowodowanej pandemią COVID-19, w tym roku odbędzie się 7 edycja wielkiego, wiosennego, rowerowego wyzwania. Poprzednia, 6 edycja kampanii w 2019 roku, odbyła się w 47 miastach i gminach naszego kraju, zarówno w największych aglomeracjach, miastach średniej i małej wielkości, jak i gminach wiejskich. Tegoroczna edycja odbędzie się w dniach 4-24 maja, a udział w niej wziąć będą mogły nawet placówki funkcjonujące w trybie zdalnym!
Rowerowy Maj to kampania, której celem jest promocja zdrowego trybu życia oraz zrównoważonej mobilności wśród dzieci. Kampania skierowana jest do szkół podstawowych oraz przedszkoli. Jej formuła łączy zabawę z elementami rywalizacji, dzięki czemu skutecznie uczy, że rower może być świetnym środkiem transportu do szkoły czy przedszkola.
– Efekty i korzyści Rowerowego Maja są odczuwalne nie tylko dla uczniów i szkół, ale również dla samorządów i środowiska. Po ubiegłorocznej, wymuszonej przez pandemię przerwie wracamy z jeszcze większym entuzjazmem. W tym roku wyjątkowo zmieniamy zasady, by dopasować je do warunków pandemicznych. Nawet jeżeli szkoła lub przedszkole będzie funkcjonowało w trybie zdalnego nauczania, punktowane będą aktywne przejazdy do dowolnego, innego celu, trwające minimum 30 minut. Zależy nam, żeby budować w młodych ludziach nawyki podróżowania rowerem, hulajnogą, na rolkach czy wrotkach – mówi Piotr Grzelak, zastępca prezydenta Gdańska. – Zachęcam wszystkie polskie gminy do przyłączenia się do społecznej kampanii, która została zainicjowana w Gdańsku.
Zasady rowerowej zabawy
Te są niezwykle proste: każdy przedszkolak, uczeń i nauczyciel, który w maju dotrze na lekcje np. rowerem, otrzymuje naklejki do indywidualnego rowerowego dzienniczka oraz na wspólny plakat klasowy. Aby zdobyć atrakcyjne nagrody, wystarczy wybrać rower, hulajnogę, rolki lub deskorolkę. Ma to na celu kształtowanie pozytywnych nawyków transportowych, promowanie zdrowego stylu życia, samodzielność dzieci, bezpieczeństwo komunikacyjne oraz dbałość o wyższą jakość środowiska.
Z racji przełożenia egzaminów klas ósmych z kwietnia na 25-27 maja, wyjątkowo w tym roku kampania będzie trwała tydzień krócej (nie 4, a 3 tygodnie).
W przypadku, gdy szkoła lub przedszkole będzie funkcjonowało w trybie zdalnego nauczania, zachęcamy do odbywania minimum 30-minutowych przejazdów do dowolnego celu, które będą uznawane za aktywne podróże w kampanii.
Zaczęło się w Gdańsku
Pierwsza edycja rowerowej zabawy odbyła się w 2014 roku wyłącznie w Gdańsku. Od tego momentu liczba miast, placówek i dzieci biorących udział w kampanii rośnie. Każda kolejna edycja staje się rekordową. Zasięg Rowerowego Maja w 2019 roku objął 47 polskich gmin, od największych miast do małych ośrodków wiejskich. Liczba aktywnych uczestników przekroczyła 178 tysięcy. Wykonali oni razem blisko 4,3 mln podróży do szkół lub przedszkoli. Największą satysfakcją jest widok przepełnionych parkingów rowerowych pod placówkami, które wcale nie pustoszeją po zakończeniu zabawy.
Jak co roku władze Gdańska zapraszają najmłodszych, młodzież szkolną, nauczycieli, a także samorządy do dołączenia do inicjatywy, której atrakcyjność, skuteczność i potencjał w promocji zrównoważonej mobilności potwierdzają wszyscy dotychczasowi uczestnicy. Miasto Gdańsk, jako pomysłodawca i główny organizator kampanii z przyjemnością dzieli się swoim pomysłem, doświadczeniem i dobrymi praktykami z zakresu promocji ruchu rowerowego. Gminy mogą się zgłaszać do zabawy do końca lutego.
Jak dołączyć do kampanii?
Zainteresowane udziałem w kampanii gdańskie szkoły podstawowe oraz przedszkola zapraszamy do kontaktu pod adresem rowerowymaj@gdansk.gda.pl.
Na zgłoszenia gmin przyłączających się do Rowerowego Maja Organizator czeka do końca lutego. W ramach bezkosztowej umowy współpracy zainteresowane samorządy otrzymują niezbędne narzędzia do organizacji kampanii i wsparcie merytoryczne ze strony Miasta Gdańska. Szczegóły można znaleźć na stronie Rowerowy maj
mat. prasowe

fot. mat. prasowe

Smog nad dzielnicą

Spalanie przypadkowych odpadów w domowych kotłowniach i piecykach jest niebezpieczne oraz szkodliwe. Zdawałoby się, że nie trzeba o tym nikomu przypominać. A jednak – zrobiło się zimno i niektórzy mieszkańcy palą, czym popadnie, ryzykując zdrowiem swoim i sąsiadów.
Plastikowe butelki, deski nasączone ksylamitem lub malowane farbą olejną, a także inne toksyczne odpadki – to wszystko może trafić i trafia na opał. Oczywiście, smród i gęsty dym z kominów irytuje i szkodzi zdrowiu, ale niektórzy się tym nie przejmują.
– Sąsiad regularnie wrzuca do pieca to, co ma pod ręką – alarmuje Czytelniczka z ul. Koperkowej. – A potem po całej okolicy roznosi się taki smród, że ciężko wytrzymać. Dodatkowo z komina wydobywa się gryzący dym, który też spowija pobliskie domy!
Niebezpieczny pył
O tym, ze problem jest niebagatelny, alarmowali mieszkańcy, którzy już wielokrotnie stwierdzali, że „zatruwacze” przynoszą więcej szkody, niż by się to mogło wydawać. To właśnie emisja z pieców węglowych była najczęstszym powodem podwyższonego poziomu zanieczyszczenia powietrza nad naszą dzielnicą. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska dofinansowywał nawet wymianę starych kotłów na bardziej ekologiczne, gazowe, co rzeczywiście przyniosło poprawę.
Rakotwórcze związki
A jednak nie do końca. Okazuje się, że szkodliwe mogą być nawet domowe kominki, jeśli spala się w nich odpady. Główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza w naszej dzielnicy jest tzw. emisja powierzchniowa, spowodowana indywidualnym opalaniem w piecach. Problem jest szczególnie aktualny teraz, gdy mieszkańcy, którzy chcą oszczędzić na opale, sięgają po to, czego absolutnie spalać nie wolno.
Nierzadko stężenie w dymie rakotwórczych związków, które powstają podczas spalania śmieci w niskich temperaturach, czyli w domowych piecach, aż tysiąckrotnie przekracza dopuszczalne normy. Co gorsza, zanieczyszczenia nie są rozpraszane przez wiatr, tylko opadają blisko źródła ich powstania. Osoba spalająca śmieci we własnym piecu zatruwa siebie, swoja rodzinę oraz najbliższych sąsiadów. Konieczna jest profesjonalna utylizacja.
Winni, czy niewinni?
– Odpady, z uwagi na ich dużą wartość energetyczną, mogą być spalane tylko w jednym miejscu, czyli w specjalnych instalacjach do termicznego ich przekształcenia – Tylko tam odpady spalane są w bardzo wysokiej temperaturze. Spaliny zostają oczyszczone przez filtry i w efekcie pozbawione toksycznych substancji.
Problem jest niebagatelny, a urzędnicy już wielokrotnie stwierdzili, że indywidualni „palacze” przynoszą więcej szkody, niż by się to mogło wydawać. Były już różne pomysły, jak walczyć z trucicielami, np. by piętnować ich publicznie. „Podtruwacze” budzą jednak kontrowersje. Niektórzy są zdania, że nie należy ich praktyk zgłaszać na policję, czy do straży miejskiej, bo często są to ludzie, którzy nie mają pieniędzy na wyżywienie czy inne podstawowe potrzeby. Dlatego radzą sobie z ogrzewaniem w taki – skuteczny, choć szkodliwy i nielegalny – sposób.
Wszyscy są jednak zgodni, że potrzebna jest szeroko zakrojona akcja informacyjna i edukacyjna oraz wsparcie w przypadku, gdy dobre chęci nie wystarczą.
(a)